Çin’de bankacılık sisteminin küçük ölçekli kuruluşlarını merkeze alan kapsamlı bir yeniden yapılanma süreci yaşanıyor.
Ekonomik büyümenin hız kaybetmesiyle birlikte özellikle kırsal bankalardaki sermaye yetersizliği, düşük varlık kalitesi ve yönetim sorunları daha belirgin hale gelirken, Pekin yönetimi birleşme ve tasfiye sürecini hızlandırdı.
Fitch Ratings verilerine göre yalnızca 2025 yılında 670 banka sistemden çıktı. Bu sayı, ülkedeki bankaların yaklaşık dörtte birine karşılık geliyor.
Pekin’in izlediği model, çok sayıda küçük banka yerine daha yüksek sermayeye sahip, daha büyük ve merkezi denetimi daha kolay kuruluşlar oluşturulmasına dayanıyor.
KÜÇÜK VE KIRSAL BANKALAR EN ZAYIF HALKA
Yeniden yapılanmanın merkezinde küçük ve kırsal ticari bankalar bulunuyor.
Fitch’e göre bu kuruluşlar, Çin finans sisteminin en kırılgan bölümleri arasında yer alıyor. Özellikle daha az gelişmiş bölgelerde faaliyet gösteren bankalarda sermaye yetersizliği, düşük kârlılık ve sorunlu krediler öne çıkıyor.
Kırsal bankaların aktif kârlılığı yılın ilk yarısında yüzde 0,45’e kadar gerilerken, takipteki kredilerin oranı yüzde 2,8’e yükseldi.
Çin bankacılık sektörünün genelinde takipteki kredi oranının yüzde 1,5 seviyesinde olması, küçük bankalardaki bozulmanın sektör ortalamasının üzerinde seyrettiğini gösteriyor.
GAYRİMENKUL KREDİLERİ BİLANÇOLARI ZORLUYOR
Küçük bankaların karşı karşıya olduğu sorunlarda kredi portföylerinin yapısı da etkili oluyor.
Bu kuruluşların küçük işletmelerin yanı sıra gayrimenkul geliştiricilerine ve yerel yönetim finansman araçlarına kullandırdığı krediler, bilançolardaki başlıca risk alanları arasında gösteriliyor.
Çin’de uzun süredir devam eden gayrimenkul krizi ve yerel yönetimlerin artan borç yükü, özellikle yerel ölçekte faaliyet gösteren bankaların bilançoları üzerinde baskı yaratıyor.
Fitch, banka birleşmelerinin denetimin güçlendirilmesine ve finans sisteminde şeffaflığın artırılmasına katkı sağlayabileceğini belirtiyor. Ancak küçük bankalardaki yapısal sorunların yalnızca birleşmeler yoluyla kısa sürede ortadan kalkması beklenmiyor.
RİSK ŞİMDİLİK YEREL ÖLÇEKTE
Küçük bankalardaki sorunlara rağmen, risklerin Çin finans sisteminin tamamına yayılma ihtimalinin sınırlı olduğu değerlendiriliyor.
Bu bankaların ağırlıklı olarak yerel ölçekte faaliyet göstermesi ve büyük finans kuruluşlarıyla bağlantılarının sınırlı olması, olası bir krizin diğer bankalara yayılma riskini azaltıyor.
Ancak ekonomik büyümenin daha fazla yavaşlaması ve sorunlu kredilerin artması halinde küçük bankalardaki baskının büyüme ihtimali bulunuyor.
EKONOMİK YAVAŞLAMAYLA AYNI DÖNEMDE
Bankacılık sektöründeki yeniden yapılanmanın Çin ekonomisinin ivme kaybettiği bir dönemde hızlanması da dikkat çekiyor.
Dünyanın ikinci büyük ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 4,3 büyüdü. Bu oran, 2022’den bu yana kaydedilen en düşük büyüme performansı oldu.
Sanayi kârlarındaki artış da ağustos ayında yüzde 4,2’ye gerileyerek yılın en düşük seviyesine indi.
Ekonomik büyümedeki yavaşlama, gayrimenkul sektöründeki sorunlar ve yerel yönetimlerin borç yükü birlikte değerlendirildiğinde, Pekin’in yüzlerce küçük bankayı daha büyük kuruluşların çatısı altında toplama hamlesi, finans sistemindeki kırılganlıkların daha da büyümeden kontrol altına alınmasına yönelik bir yeniden yapılandırma adımı olarak öne çıkıyor.
